Gierzwaluwnieuws 2020

Nieuws andere jaren: 2021  2019    2018     2017     2016     2015    2014    2013

Overige gierzwaluwpagina's

100 gierzwaluwsoorten

Bescherming

Broedvogelbestand

Camerabewaking 

Fenologie   Frysln  GBN  

Kunstnesten     Leefwijze  

Lokgeluiden Maarssen

Nachtvliegen Nesten zoeken

Opvang  Tellingen   Tillen 

Trekroutes  Utrecht-stad

Webcams   Weblinks   Werkgroepen

Wet- en regelgeving 

Woudsend  Woudsend-nestkasten

 

 

Contact

JaapLangenbach@ziggo.nl

Willemstraat 38, 3511 RK, Utrecht

06 -3849 7474 

https://twitter.com/ApusNL

 

 

Noord-Amerikaanse schoorsteengierzwaluwen beschermen zich tegen de kou.

 

 

Hoe gaat het met de gierzwaluw ?

 

24 december 2020, update en correctie 6-1-2020

Vanmiddag 24-12 viel de Vogelbalans van Sovon op de deurmat. Gauw kijken of de gierzwaluw in de waaier van 196 broedvogels voorkomt. En ja hoor, hij staat er dit keer weer bij. In de grafiek is een significante afname van ca. 1,1% gemiddeld per jaar af te lezen. Dat betekent dus -27% over 1990-2019, overeenkomstig de trendberekening van het CBS op basis van de MUS-tellingen (Meetnet Urbane Soorten, sinds 2007) met een significante afname van "minder dan 5% per jaar", zie Sovon - soort - gierzwaluw. Die categorie geldt volgens het CBS/Sovon ook voor de periode 1990-2019, maar onduidelijk is op welke gegevens de periode tot 2007 is gebaseerd.

 

Veel waarnemers in het veld vermoeden achteruitgang van de gierzwaluw. Voor een aantal steden en dorpen is dat ook wel min of meer aangetoond (op grond van meerjarige tellingen van broedplaatsen) maar stabiele bestanden of vooruitgang worden ook wel gesignaleerd. Bij de bevindingen via MUS (tellingen van rondvliegende vogels) moeten veel vraagtekens worden geplaatst, zie daarvoor de pagina 'broedbestand'. Hoe het er landelijk echt voorstaat is volgens mij eigenlijk niet duidelijk. Ik herhaal dus maar mijn pleidooi aan het slot van de beschouwingen over de betekenis van de MUS-tellingen: schrap de gierzwaluw uit de broedvogeltrends, we weten het niet.

 

Met zes andere stadsvogels gaat het overigens niet goed. De kuifleeuwerik is inmiddels nagenoeg uitgestorven in Nederland. Maar slechtvalk, halsbandparkiet, groenling en huiszwaluw zitten in de lift. De noteringen van soepeend en stadsduif zijn overigens op basis van de MUS-reeks 2007-2019.

 

Meer info en downloading bij Sovon - Vogelbalans 2020.

 

 

 

Steeds meer bezet is de norm

 

25 november 2020

Het is gebruikelijk dat de bezetting van kunstnestprojecten (nadat de eerste kast bezet is) met de jaren geleidelijk toeneemt. Een (tijdelijke) achteruitgang van de bezetting, zoals hier in Amstelveen gemeld is zeldzaam. We hebben van 15 Nederlandse en 7 Engelse projecten het verloop van het gemiddelde bezettingspercentages verzameld en hieronder in een grafiekje samengevat. De opgaande lijn is duidelijk. Naast natuurlijke groei van de kolonie speelt waarschijnlijk ook de toegenomen kennis van de succesfactoren (zoals kasttype, locatie, lokgeluiden) een rol bij de toenemende bezettingsgraad in de loop der jaren.

 

Van de 7 Engelse projecten in het Engelse Landbeach en omgeving (131 kasten in 2020) zijn alle cijfers bekend vanaf de ingebruikname t/m 2020. Zij werden verstrekt door Dick Newell die heel veel nestkastprojecten organiseert en monitort en onderzoek doet  naar het functioneren, zie zijn website: http://actionforswifts.blogspot.com/ .  Dick vraagt zich overigens af waarom het bezettingspercentage toch relatief laag blijft (ruim 40% in 2020) terwijl er in de regio grote schaarste is aan broedruimte door sloop en renovatie.

 

Van de Nederlandse projecten (318 kasten in 2020) ontbreken bij een aantal de cijfers over de laatste jaren (er verdwijnt dan een (meestal goed bezet) project uit de reeks). Er zijn nieuwe projecten aan de reeks toegevoegd en bij bestaande projecten werden vaak nieuwe kasten toegevoegd. Ondanks die drie factoren, die leiden tot een lagere gemiddelde bezetting, neemt de bezetting toch nog flink toe. De laatste jaren waren er weinig wijzigingen en de bezetting nadert nu de 80%.

Niet onbelangrijk is te vermelden dat het allemaal particuliere projecten van "liefhebbers" zijn, dus niet wettelijk vereist in het kader van sloop of renovatie. Ze worden met veel kennis van zaken ingericht en goed in de gaten gehouden, verstoringen worden vermeden en gebreken verholpen.

 

Heb je ook een al wat langer bezet nestkastproject ? Ik verwerk graag de gegevens. Een lijstje met het aantal beschikbare en bezette kasten per jaar naar jaaplangenbach@ziggo.nl wordt zeer gewaardeerd. Hier meer over kunstnesten.

 

Huismus- en vleermuizenbelang bij RvS

 

24 november 2020

Belangenorganisaties voor huismus (Stichting Witte Mus) en vleermuis (Sevon) dienden in 2018 zienswijzen in tegen de gedragscode natuurinclusief renoveren die verplicht is bij renovaties volgens NOM (Nul op de Meter) met keurmerk. Die werden naar hun inzichten niet of onvoldoende gehonoreerd. Beroep daartegen werd door de rechter echter afgewezen, zie uitspraak 12 december 2018. Na erg lang wachten volgde de behandeling in hoger beroep bij de Raad van State op 23 november 2020, zie Witte Mus op facebook , achtergronden in artikel in Krapuul.nl,  en een column van Koos Dijksterhuis in Trouw 20-11-20.

 

De eerste vijf NOM-keur projecten (vlgs. experimenteergedragscode) werden in 2016/2017 gerealiseerd. Daarbij ontstonden o.a. diverse problemen met gierzwaluwbroedplaatsen (dode jongen op straat na dichtpurren in Oud-Vossenmeer, zie bericht over start Stroomversnelling, 2015 ).

Mede naar aanleiding van bezwaren van het Netwerk Groene Bureaus, NGB, Gierzwaluwbescherming Nederland, GBN, Stichting Witte Mus en de vlleermuisonderzoekers, Sevon, werd de gedragscode aangepast en is begin 2018 na goedkeuring door de minister in de huidige vorm van kracht geworden. Hier veel meer over de gedragscode en de praktijk ervan.

 

 

Gierzwaluw alleen lokaal telbaar

 

16 november 2020

Er wordt wel verondersteld dat het niet goed gaat met de gierzwaluw. Vooral afnemende broedgelegenheid door sloop en renovatie maar ook een afnemend insectenbestand, klimaatverandering en biotoopverlies in het Afrikaanse winterverblijf zouden oorzaken zijn. Maar cijfers ontbreken vooralsnog. Sovon stelt in de laatste vogelatlas 2013-2015 dat "dichtheidsveranderingen uit het atlasmateriaal niet goed zijn te herleiden".

In 2020 kwam de MUS-index voor de gierzwaluw, na een flinke dip in 2019, met 101% weer op het startniveau van 2007. Zie MUS-nieuwsbrief aug. 2020.

Deze MUS-telling (Meetnet Urbane Soorten) van Sovon is sinds 2007 de enige jaarlijkse gestandaardiseerde landelijke telling van gierzwaluwen. Het is een vijf minuten punttelling (van rondvliegende vogels) in stedelijk gebied, drie maal per jaar (2x in de ochtend, alleen de 3e avondtelling is van belang voor de gierzwaluw) waarbij alle vogelsoorten geteld worden. Op ieder punt moet gedurende 5 minuten het hoogste aantal tegelijk waargenomen vogels worden genoteerd. De telling wordt in ca. 700 postcodegebieden met elk twaalf telpunten uitgevoerd. Het is de enige telling die iets zou kunnen zeggen over het verloop van het voorkomen en de verspreiding van de gierzwaluw in Nederland.

 

Gierzwaluwindexen in vier landen

(volgens aantal getelde rondvliegende vogels)

 

Bronnen:

- Nieuwsbrieven MUS

- DE- tuintelling 2006-2020

- DK-trend 1978-2016,

- UK-jaarverslagen BTO

- EU trend 1980-2016

 

Allen 2007=100

MUS-2020 is voorlopig.

Alle MUS-indexen 2007-2019

 

 

 

 

 

Rondvliegende gierzwaluwen tellen is lastig, vooral bij wat hogere aantallen (in Woudsend bleek mij uit foto's dat grotere groepen vaak wel dubbel zo groot zijn als volgens de visuele telling). De aantallen variŽren sterk met het tijdstip op de avond, met het weer en in de loop van het seizoen. In Spanje is dat onderzocht. In 2017 werd het resultaat van de jaarlijkse telling (twee maal per jaar) vergeleken met de uitkomsten van een dagelijkse trajecttelling over 2 kilometer van maart tot september. Het bleek dat het hele voorjaar minstens een keer per week geteld zou moeten worden om een betrouwbaar beeld van de aantallen te krijgen. Zie: Spaans paper met Engelse samenvatting.

Maar zelfs als er goed en systematisch geteld zou kunnen worden, is er nog de problematische relatie met de omvang van het broedbestand. Deze verhouding varieert, behalve naar tijdstip in het seizoen, op de avond en met het weer, ook nog met de staat van de kolonie (gesloopt, stabiel of in ontwikkeling). In Kollum is er een onderzoek naar gedaan, zie  bericht over artikel in Gierzwaluwbulletin juni 2019.

 

De indexen in de grafiek tonen grote jaarlijkse fluctuaties. Alleen in Duitsland en het UK lijkt de dalende trend helder maar een afname van ca. 40% in 13 jaar in de UK en ca. 60% in Duitsland is wel erg spectaculair. In Duitsland werd een afname met 30% in 2019 gevolgd door een toename van 21% in 2020. En de dalende trend zou ook nog gevolgd kunnen worden door een periode met opgaande lijn zoals in Denemarken van '88- tot '94.

 

Het is dus zeer de vraag of rondvliegende gierzwaluwen betrouwbaar geteld kunnen worden en of een eventuele trend van aantallen rondvliegende vogels iets zegt over de broedvogelstand (ca. 50.000 volgens Sovon-vogelatlas 2013-2015).

Meer over dit probleem op de pagina over ontwikkeling broedbestand. De conclusie is daar dat tellen (landelijk en van rondvliegende vogels) niet of nauwelijks mogelijk of zinvol is en dat de gierzwaluw beter gekend en beschermd kan worden door de lokale broedkolonies goed in de gaten te houden.

 

Kennisdocument gierzwaluw wordt herzien

 

30 oktober 2020, update 6-11

Het Kennisdocument gierzwaluw (voorheen "Soortenstandaard", 2014) bevat basiskennis over de gierzwaluw en is vooral van belang voor de uitvoering van werkzaamheden die de nesten van gierzwaluwen bedreigen door sloop en renovatie. Er staan aanbevelingen en voorschriften in die kunnen voorkomen dat initiatiefnemers de wet (Wet Natuurbescherming, Wnb) overtreden, op welke wijze een aanvraag voor ontheffing van verboden onderbouwd kan worden en op welke wijze maatregelen (vervangende kunstnesten) uitgevoerd kunnen worden. Ook wordt het document gebruikt bij het opstellen van voorschriften in gedragscodes en soortenmanagementplannen (SMP).

 

Het bevoegd gezag (ontheffingen, vrijstellingen, handhaving etc.) is sinds het van kracht worden van de Wnb op 1-1-2017 niet langer het Rijk (RVO) maar de provincie. Zij gebruikt het document o.a. bij het opstellen van eigen beleidsregels, ter beoordeling van aanvragen voor ontheffingen op verbodsbepalingen, het opstellen van voorschriften in ontheffingsbeschikkingen en bij verzoeken om handhaving. De kennisdocumenten worden daarom beheerd en geactualiseerd door een uitvoeringsorganisatie van de 12 provincies, Bij 12 .

 

Bij12 is gestart met het eerste actualisatietraject van het Kennisdocument. Begin augustus is een groep van experts uitgenodigd, waaronder gierzwaluwvereniging GBN, om input aan te leveren. Maar iedereen kan tot 2 november voorstellen voor verbetering aandragen. Die worden door de expertgroep behandeld, beoordeeld en mogelijk verwerkt in de herziening. GBN werd  niet betrokken bij de opstelling van de eerste uitgave van 2017 en diende al in november 2018 alsnog een groot aantal opmerkingen in ten behoeve van de eerste herziening.

 

In het huidige document staan nogal wat onjuistheden en ondanks veel (maar ook onjuiste) richtlijnen voor aanwezigheidsonderzoek gebeurt het nog te vaak dat fout wordt gezocht, nesten worden gemist of dat zelfs alle onderzoek achterwege bleef. Ook voor vleermuizen gaat het nog niet ideaal. Het Netwerk Groene Bureaus (NGB) heeft daarom onlangs samen met de zoogdiervereniging een nieuw onderzoeksprotocol opgesteld dat volgend jaar van kracht wordt, zie onderzoeksprotocol vleermuizen . Een beter protocol zou ook voor gierzwaluwen kunnen helpen. Het huidige is wel erg minimaal, zie: soortinventarisatieprotocollen NGB.

 

P.S. De deadline voor bijdragen is verlengd naar t/m maandag 9 november. Ik heb 6 november een bijdrage met flink wat suggesties voor de nieuwe editie ingeleverd, zie hieronder.

 

- Kennisdocument Gierzwaluw, juli 2017

- GBN opmerkingen t.b.v. Kennisdocument, nov. 2018

- Verbetersuggesties Jaap Langenbach.pdf, 6-11-2020

- Meer over wet- en regelgeving, bescherming

- Contact met BIJ12: https://www.bij12.nl/contact/

 

 

Vale gierzwaluwen langs de kust en een huisgierzwaluw op Vieland

 

28 oktober 2020

In de herfstvakantie  verblijven nogal wat vogelaars langs de kust en vooral op de Wadden. Rond deze tijd, in oktober en november, worden elk jaar langs de kust wel een paar vale gierzwaluwen waargenomen. Die worden snel gedeeld en dat resulteert dan al gauw in tientallen meldingen op waarneming.nl . Zo ook dit jaar maar de aantallen en ook het aantal locaties zijn opmerkelijk hoog.

 

Gemiddeld zijn het zo'n 200 waarnemingen per jaar, maar dit jaar nu al bijna 800, vooral op de Wadden, m.n. Texel, en Schiermonnikoog. En november moet nog. Ook het aantal locaties is groot, waaronder ook een aantal in het binnenland. Een vogel in Barendrecht genereerde gisteren en vandaag bijna 125 waarnemingen. In Amsterdam vloog er eentje twee dagen boven IJburg.

 

 

Waarnemingslocaties 2020

Bron: waarneming.nl

 

 

Op merkelijk is dat de soort pas sinds 2013 elk jaar, behalve in 2013, wordt opgemerkt. Daarvoor was er alleen een waarneming in 2006 n Vlissingen, 37 keer gemeld. Dat de aantallen toenemen ligt waarschijnlijk (ook) aan betere en meer waarnemers want de vale is lastig te onderscheiden van onze gierzwaluw.

 

De vale gierzwaluw broedt in Europa in een smalle kuststrook van het Middellandse zeegebied en verder vooral in Afrika. Ze heeft twee broedsels per jaar. Onder de vogels die hier terechtkomen zijn veel jonge vogels (voor zover herkend) die noord en zuid kennelijk door elkaar halen. Ze overwinteren in Afrika.

 

Huisgierzwaluw

Op 26-10-2020 werd bij Blankenberge een echt exotische soort, de huisgierzwaluw, Little Swift, Apus affinis gezien. En een dag later verscheen er een op Vlieland, Stortemelk, mogelijk dezelfde vogel. Voor BelgiŽ was het de eerste keer dat de soort daar werd gezien. In Nederland werd hij twee keer eerder (geaccepteerd) gezien, in 2001 op Terschelling en 2006 bij IJmuiden. De huisgierzwaluw broedt voornamelijk in de zuidelijke helft van Afrika en in India. De noordelijkste nesten zijn in Algerije en TunesiŽ.

 

Meer over de vale gierzwaluw:

- Waarnemingsstatistieken

- Waarnemingslocaties 2020

- Foto's op Flickr

- Broed- en overwinteringsgebied

- Filmpje van kolonie in Spanje, Costa del Sol

 

Meer over alle 100 soorten gierzwaluw

 

Gierzwaluwen voor consumptie

 

20 oktober 2020

In  de forten en kastelen van het Alhambra (Granada) nestelt al vele eeuwen een zeer grote kolonie gierzwaluw (150 paartjes in 2016). Ze zitten o.a. achter fraai gebeeldhouwde ornamenten (Yezerias ) boven de bogen rond patioīs. Die zijn van gips gemaakt en raken beschadigd door de scherpe klauwtjes van de gierzwaluwen.

 

In 2016 is men begonnen om de broedvogels geleidelijk te laten verhuizen naar nestkasten elders in het monument en het naastgelegen kasteel van Karel V. De ingangen achter de beeldhouwwerken worden ontoegankelijk gemaakt. Maar de verhuizing gaat langzaam. De vogels blijven proberen om langs de versperringen te komen. Hoe het nu gaat is me niet bekend. Laatste info op dit blog.

 

Nestkasten boven het gipswerk met nestingangen. Er zit ook een kolonie bij het terras van het Alhambra Palace Hotel, zie filmpje op Youtube.

 

Bijna tweehonderd jaar geleden, in 1829 bezocht Washington Irving het Alhambra dat toen in zwaar verval was. Er leefden veel zwervers en armoedzaaiers. Op de vervallen torens zag hij mannen met hengels en insecten aan de haakjes. Deze "zonen van het Alhambra" vingen daarmee zwaluwen en gierzwaluwen die er "broeden en bij duizenden rondvliegen". Hij beschreef het tafereel in zijn boek "Tales of the Alhambra" van 1832, zie de pdf , p. 45.

 

In "Nederlandsche Vogelen, 1770-1829", die hele grote avifauna van Nozeman en Sepp, wordt bij de gierzwaluw P. Belon genoemd die ( in de la nature des oiseaux,1554, p. 377-378 ) dezelfde techniek vermeldt op een kasteel op een Griekse eiland, in de oudheid Zacinthus genaamd, nu Zakynthos. De mannen daar gebruikten geen insect aan de haak maar veertjes, die de gierzwaluwen gebruiken voor de opmaak van hun nest. "Op een dag vangt zo'n vogelaar wel vijf of zes dozijn zwaluwen", zie Nederlandsche Vogelen, Nozeman en Sepp, p. 38 . Mij is onduidelijk of Belon dit zelf waarnam (hij zwierf wel rond in de regio) of citeert uit oude Griekse bronnen. Als het om dit venetiaans kasteel ging dan zijn de torens, de gierzwaluwen en de "vissers" waarschijnlijk wel verdwenen, zie Google Maps - streetview.

 

De Italianen vangen ook al vele eeuwen gierzwaluwsnoepgoed. Ze bouwden gigantische tillen met honderden nesten. De volgroeide jongen oogsten lijkt me makkelijker dan "luchtvissen". Zie: middeleeuwse kunstnesten.

 

Mussenkolonie gevonden in NOM-project

 

11 oktober 2020

Brancheorganisatie Stroomversnelling meldt dat er bij een NOM renovatieproject in Emmen 180 huismussen zijn aangetroffen. "Natuurinclusief renoveren is winst voor alle partijen " stelde de branche verheugd vast. Maar dat is nog maar zeer de vraag.

 

Bij bouw of verbouw van een woning volgens NOM met keurmerk (Nul Op de Meter, aardgasvrij)  moet de  "gedragscode natuurinclusief renoveren" worden toegepast. Per woning moeten o.a. drie kunstnesten voor gierzwaluwen worden aangebracht. Ook voor vleermuizen en huismussen moeten standaard voorzieningen worden getroffen, ongeacht of de soorten aanwezig zijn. De code vervangt deels de voorschriften voor een ontheffing Wnb en is vooral bedoeld om het (industriŽle) bouwproces voor energieneutrale woningrenovatie te stroomlijnen en vertragingen te voorkomen door aanwezigheid van beschermde soorten.

 

Bouwers tevreden

Branchevereniging voor NOM-bouwers Stroomversnelling (in 2009 gestart als project "Energiesprong") plaatste 12 januari 2020 op haar kennisportaal Energielinq een bespreking van de eerste evaluatie van de gedragscode en meldt dat de bouwers tevreden zijn: "Het voortraject wordt eenvoudiger, sneller en voorspelbaarder en de positieve ervaringen hebben de overhand. De gedragscode staat voor twee principes: de beschermde natuurwaarden moeten behartigd worden, maar er dient ook versnelling in de verduurzaming van de gebouwde omgeving te komen. De gedragscode biedt een werkwijze waarin beide belangen verenigd worden. We zien nog steeds een wrijving tussen ecologische belangen en bouwbelangen: die strijd is nog niet gestreden. Maar tegelijk zien we zowel bij bouwers als bij soortenbeschermers draagvlak om samen aan oplossingen te werken,Ē aldus Brede Stroomversnelling. (De evaluatie zelf heb ik nog niet te pakken gekregen).

 

Monitoring leverde tot nu toe alleen een mussenkolonie op

De gedragscode voorziet o.a. in monitoring van de aangebrachte kunstnesten en verblijfplaatsen op grond van een steekproef, met nulmeting in het jaar voor de renovatie en controle in 1e, 3e en 5e jaar na het renovatiejaar.

De resultaten van nulmetingen in 2018 van vijf projecten zijn inmiddels bekend: Emmen (181 woningen, geen gierzwaluw aanwezig), Groningen (2014 woningen, acht gierzwaluwnesten), Nijmegen (210 woningen, 4 nesten), Oostvoorne (181 woningen, 22 nesten) en Utrecht (110 woningen geen nesten).  In 2018  zijn zeven NOM-keur renovatieprojecten gerealiseerd , zie NOM projectenlijst. Van een deel daarvan (de steekproef) zou dus de monitoring over 2019 beschikbaar kunnen komen. Tot gisteren was er echter nog geen enkel monitoringsresultaat gepubliceerd.

 

Maar op 6 oktober 2020 verschijnt een juichend bericht van de branche: "Winst voor alle partijen". Bij een NOM-project in Emmen  zijn 180 huismussen aangetroffen.  Men meldt "180 aangetroffen huismussen" (dus 90 broedpaartjes ? of 180 op een "vergaderplaats" in de heg? ) en over "een populatie van 180 huismussen". Zie bericht van 6-10-2020. Volgens het bericht op Twitter zouden ze (allemaal?) in de nestkasten aan de gevels zitten, zie: tweet 11-10-2020. Maar nog steeds niets over resultaten elders, alleen dat in Emmen ook de kasten voor gierzwaluwen door huismussen zijn bezet. Er zijn al  aanwijzingen dat de theorie van "overcompensatie" via de gedragscode (kunstnesten bij elke woning, ook als er geen broedplaatsen verloren gaan) onvoldoende werkt. Maar door onvoldoende monitoring zal het dus nog vele jaren duren voordat onvoldoende resultaat  tot verbeterde regelgeving kan leiden.

 

Er zijn inmiddels ruim 13.000 NOM-woningen gerealiseerd (nieuwbouw + renovatie)  Er is dus grote achterstand op het beoogde bouwtempo naar totaal 110.000 NOM-woningen (nieuwbouw + renovatie) in 2020. Minder ingrijpend en goedkoper renoveren (in meer stappen naar energieneutraal) komt in zwang, zie NOM-keur in stappen, 15-10-2020 . Onduidelijk is nog hoe hier de gedragscode Natuurinclusief renoveren is ingepast.

Het kabinet streeft ernaar om in het kader van de klimaatwet het renovatietempo op te voeren naar 200.000 woningen per jaar. Jaarlijks worden ca. 10.000 woningen gesloopt. Oudere woningen veelal eerst dus relatief erg veel verlies van broed- en verblijfplaatsen. Het aandeel NOM is en blijft waarschijnlijk erg klein.

 

Monitoring onvoldoende

Voorzitter Leen van Dijke van Stroomversnelling waarschuwt overigens dat de gedragscode vastloopt bij de te verwachten opschaling van het renoveringstempo naar 200.000 woningen per jaar. Projectmonitoring is essentieel voor het meten en verantwoorden van resultaten en hij vindt dat de minister moet ingrijpen: zonder adequate borging van de monitoring is volgens van Dijke de bepleite opschaling van de gedragscode kansloos. Zie het bericht bij Stroomversnelling.nl

 

Wat we weten over bezetting van gierzwaluwkunstnesten is marginaal maar duidt op vele lege projecten en minder dan gemiddeld 10% bezettingsgraad, zie hier wat nu bekend is.

 

- Stroomversnelling: 'Monitoring onvoldoende bij NOM-keur' - aug. '20

- Reactie 17-6-2020 minister Schouten over o.a. Natuurinclusief renoveren

- Evaluatie gedragscode, jan 2020; bespreking bij Energielinq

- Minder NOM ? Groninger corporatie stopt ermee

- Gerealiseerde NOM-keur renovatieprojecten (7) en nulmetingen (5) in 2018

  (klik onderaan op +projecten voor projectenlijst en +monitoring voor verslag nulmetingen)

- G edragscode-NOM-keur-natuurinclusief-renoveren-V8.pdf

- Beroep RvS van Sevon (vleermuisonderzoek) tegen NOM-gedragscode

- Hoger beroep van Stichting Witte Mus

- Dode gierzwaluwen op straat bij NOM-renovatie 2015 Oud- Vossemeer

- Problemen bij experimenteerregeling 2015

- NGB: Kwetsbaarheden gedragscode, tijdschr. Natuurbeschermingsrecht, okt '18

- Meer over klimaatneutraal, NOM en gierzwaluwen

- Website NOM-keur

- Website Stroomversnelling

 

Gierzwaluwlezing in Enschede

 

9 oktober 2020

Johan Tinholt heeft al 28 jaar een erg grote nestkastenkolonie aan huis. Er werden steeds meer kasten bijgeplaatst maar nu is de gevel vol met 32 kasten die allemaal bezet zijn. Op.

 

Ook zorgde hij voor de inbouw van neststenen in nieuwbouw. Zie filmpje bij Roeg.tv Drenthe . In 2016 hielp hij Marco van der Sluis van Eco-groen in Zwolle bij een inventarisatie van alle broedplaatsen in woningen van woningbouwvereniging De Veste, zie tellingen Dedemsvaart.

In 2007 werden voor het eerst neststenen in een schuurmuur aan de Langewijk ingemetseld. Op 5 juli 2020 was hij te gast bij Vroege Vogels, zie het gesprek vanaf 1 u. 19 min.

Donderdag 15 oktober geeft hij een lezing met fraaie beelden en interessante waarnemingen over het leven van de gierzwaluw in De Museumfabriek, Het Roozendaal 11 (nabij Roomweg) in Enschede. In verband met Corona even van te voren aanmelden op: www.demuseumfabriek.nl - gierzwaluw .

 

Acht bezette gierzwaluwtillen in 2020

 

10 oktober 2020

Voor broedseizoen 2020 zijn er vijf nieuwe gierzwaluwtillen beschikbaar gekomen; drie in Didam, eentje in Den Helder (de 2e daar) en eentje in Puttershoek. Alleen die in Puttershoek raakte direct bezet. Van de overige bestaande lege tillen raakten alleen twee tillen in Joure bezet.

Er werden in acht bezette tillen en faunatorens (nu totaal 22 met 799 kasten) ca. 24 bezette kasten gemeld. Het aantal broedgevallen zal daar dichtbij liggen. Dertien tillen bleven dit jaar onbezet, van een til in Groningen is de bezetting niet bekend. In de 21 gecontroleerde tillen zitten totaal 779 nestruimtes. De bezetting blijft dus, net als vorig jaar, steken op ca. 3%. Gierzwaluwtillen blijken nog steeds geen voor de hand liggende optie om in het tekort aan broedplaatsen te voorzien.

 

Niet alle tillen werden voldoende gecontroleerd. Soms niet lang genoeg en soms niet op de juiste tijdstippen met de meeste trefkans (eerste week juli van 21.00-22.45.) Het werkelijke aantal bezette kasten (en misschien broedgevallen) zou daarom wat hoger kunnen zijn, maar niet substantieel.

 

Voor wie met weinig tijd veel over de bezetting te weten wil komen wordt de pagina "nesten zoeken", met name paragraaf 7 en 8 aanbevolen. Alle tillendetails staan op de gierzwaluwtillenpagina.

 

Met ISS meer gierzwaluwgeheimen ontrafelen ?

 

30 augustus 2020

Met geo-locators (chips op de rug van een vogel die gegevens over de positie verzamelt) zijn al heel wat spectaculaire ontdekkingen gedaan over de voor- en najaarstrek van gierzwaluwen en de vliegroutes in de overwinteringsgebieden. Maar het apparaatje moet teruggevangen worden als de vogel terugkomt op het nest om uitgelezen te kunnen worden. Het systeem is dus niet geschikt voor bijvoorbeeld jongen op het nest, want die komen daar nooit meer terug. Over wat ze doen na het uitvliegen is nog steeds niet veel bekend. Ook over de vliegroutes tijdens het broedseizoen, tijdens perioden met slecht weer en na verlies van de broedplaats door sloop of renovatie bestaan nog veel vragen. Zenders in combinatie met satellietontvangst, ook met lokale ontvangstsystemen, waren tot nu toe veel te zwaar. Voor een gierzwaluw van 40 gram is 1,2 gram (3% van het lichaamsgewicht) het maximum.

 

Spectaculaire mogelijkheden ontstaan nu wellicht met een inmiddels functionerende ontvangstantenne van 3 meter op het ruimtestation ISS. Geregistreerde data worden tijdelijk opgeslagen en naar ISS gestuurd als het overkomt. Dit Icarus-project van het Duitse Max Planck instituut en de Duitse en Russische ruimtevaartorganisaties werkt al met minizenders van 2,5 gram. Een volgende generatie zenders zal minder dan 1 gram wegen. Dan zullen dus eindelijk ook kleinere vogels zoals de gierzwaluw ermee uitgerust kunnen worden. Via de app. Animal Tracker kunnen de routes door iedereen gevolgd worden. De eerste testperiode is met succes verlopen en verwacht wordt dat Icarus in augustus 2020 voor gebruikers beschikbaar zal komen.

Overigens zijn er voor kleinere afstanden (tot ca. 2 km) al hele kleine zenders van 0,3 gram beschikbaar ( ca. Ä 160,- ) die met een netwerk van lokale ontvangstantennes gevolgd kunnen worden. Maar er zijn uitsluitend  antennelocaties langs de kust en op de Afsluitdijk, vooral in het kader van vleermuizentrekonderzoek. zie MOTUS .

 

- nieuwsbericht  van Icarus maart 2020 over start van de testfase

- https://www.icarus.mpg.de/en

- item bij Vroege Vogels radio op 30-8-'20 ( 13 min.)

- ontdekkingen met geolocators

 

 

Kasten niet bezet ? Installeer lokgeluiden !

 

10 augustus 2020

De gierzwaluwen zijn vertrokken en hebben uw nestkastenproject nog steeds niet gevonden ? Volgend jaar kan dat opgelost zijn. Lokgeluiden kunnen (vooral in buurten waar gierzwaluwen verblijven, broeden of dakloos zijn geworden) snel de weg wijzen. Bij wettelijk geregelde mitigatieprojecten (sloop, renovatie) wordt lokgeluid bij vervangende nestgelegenheden bijna nooit voorgeschreven (omdat het niet hoeft) en wordt daarom zelden toegepast. Met als gevolg eindeloos veel en onnodig lang leegstaande projecten. Professionele organisaties, zoals bouwers, slopers, renoveerders en woningbouwverenigingen die serieus werk willen maken van het behoud van gierzwaluwbroedplaatsen (en de broodnodige uitbreiding daarvan), zouden lokgeluiden standaard bij de te treffen voorzieningen aan moeten brengen.

Er is door particulieren al heel wat afgeprutst met allerlei techniekjes maar er zijn nu ook professionele installaties kant en klaar te koop.  Multi-inzetbaar voor meerdere projecten want met een beetje geluk, op een kansrijke locatie, is de eerste kast na een jaartje bezet. De rest weten ze dan wel te vinden en de installatie kan naar het volgende project. Bekijk deze b.v maar eens, met afstandsbediening, stand-alone bedrijf op zonnepanelen en waterdichte behuizing overal toepasbaar: lokgeluideninstallatie . Meer over lokgeluid.

 

 

Utrechtse kunstnesten in 2020 ca. 7 % bezet

 

8 augustus 2020

In de gemeente Utrecht zijn nu 38 kunstnestprojecten voor gierzwaluwen bekend met totaal 927 nestkasten of neststenen. Daarvan werden in 2020 858 kunstnesten gecontroleerd op bezetting. Ongeveer 63 (7%) bleken er 'bezet' (meestal in- of uitvliegers gezien). Dat is ongeveer gelijk aan vorig jaar (6% van 632 bezet) en past bij het landelijke beeld. Bezetting duurt veelal lang of blijft geheel uit, vaak verklaarbaar door fouten in het project (ontwerp en/of uitvoering).

 

Het grootste project in het pand van voormalig V&D/Hudsons's Bay op Hoog Catharijne met 303 ingebouwde nestkasten is na drie jaar nog steeds niet bezet  en dat is maar goed ook want de kasten zijn niet geschikt, zo bleek (nogmaals) uit een onderzoek van Zwaluwen Adviesbureau op verzoek van de provincie. Geadviseerd wordt om de kasten te verwijderen of ontoegankelijk te maken. Hier meer over dit project waarbij zo'n beetje alles misging wat mis kan gaan.

 

Het oudste Utrechtse kunstnestproject in de Lutherse kerk aan de Hamburgerstraat (in 2021 23 van de 26 neststenen bezet) dateert van 1412 ! Zie op de Utrechtpagina  nr. 3 in de kuntsnestprojectentabel met de bezetting 2018-2021.

 

Buurtactie redt kolonie in Sprundel

 

Update 28 juli 2020

Minstens 16 gierzwaluwpaartjes raakten voorjaar 2019 dakloos in de wijk rond de graaf Anfriedstraat in Sprundel omdat de broedplaatsen ten behoeve van dakrenovaties in september 2018 ontoegankelijk waren gemaakt. In plaats van de door Arcadis geadviseerde gierzwaluwdakpannen (streng verboden op geÔsoleerde daken, zie dakpanhuifjes ) zijn eind september 2019 door in actie gekomen buurtbewoners, met adviezen van Marjos Mourmans van Zwaluwen Adviesbureau, 40 nestkasten voor de gierzwaluw rond de Koekoeksstraat opgehangen.

 

Zoals gebruikelijk vergeten gierzwaluwen de broedplaatsen niet. In 2020 kwamen ze opnieuw terug en ontdekten de nestkasten. Vooral de kasten dichtbij de verloren gegane nesten werden ingevlogen (zie kaartje). In een artikel in de Rucphense Internetbode meldt bewoner Mans de Jong, die de kasten in de gaten houdt, dat er in 27 van de 40 kasten broedgevallen zijn. In 14 kasten werden al jongen in de kastopening gezien en in nog eens 13 kasten worden kleinere jongen gevoerd. Zie bericht Internetbode, 27-7-2020.

 

Buurtkaart met verdwenen natuurlijke ("wilde") nesten, een deel van de nestkastlocaties en bezette kasten. (klik voor vergroting)

 

 

 

 

 

 

 

 

Hieronder eerdere berichten over de kwestie.

 

3 oktober 2019

De bescherming van de gierzwaluw is met gedetailleerde wet- en regelgeving en aanvullende projectvoorschriften in principe goed geregeld. Het is dan ook treurig te moeten constateren dat het toch nog erg vaak van lokale 'liefhebbers' afhangt of een project goed wordt uitgevoerd. Zo ook in Sprundel. Pas na alarm van een bewoner die het fout zag gaan en ondersteuning van mensen met kennis van zaken kon de 'herhuisvesting' bij een dakisolatieproject goed worden uitgevoerd. En dat terwijl de betrokken woningbouwvereniging al jaren werkte aan een soortenmanagementplan dat de basis was voor de ontheffing Wet natuurbescherming (Wnb). De "Soortenstandaard gierzwaluw" (nu "Kennisdocument") dateert alweer van december 2011. Iedereen kan weten hoe het moet.

 

De nestingangen waren dichtgepurd zodat seizoen 2019 verloren ging. Woningcorporatie Thuisvester zegt van het project te hebben geleerd en tot een bredere kijk op de zaak is gekomen die ook voor nieuwe projecten gevolgen heeft.

 

- Internetbode 1-9-'19: "Wijknatuur heeft stem gekregen"

- Bericht BN De Stem 26-8-'19 : "Toch nog goed onderdak"

- Gebiedsontheffing Thuisvester op basis van SMP, 28-8-2018

 

1 juni 2019

Bewoners rond de Graaf Ansfriedstraat in Sprundel zijn verontwaardigd. De daken worden pas in september 2019 geÔsoleerd maar alle nestingangen van gierzwaluwen en huismussen zijn al in het voorjaar dichtgemaakt om broeden te voorkomen. Volkomen onnodig volgens de bewoners want de gierzwaluwen zijn eind augustus al lang weg. Verhuurder Thuisvester werkt echter volgens de voorschriften van een verleende ontheffing (28-8-2018 voor een groter gebied en geldig tot september 2023) op de Wet natuurbescherming en op grond van een soortenmanagementplan (SMP). Het voorkomen van broeden t/m september heeft te maken met de langere broedtijd van de huismus tot en met september. Daar is dus de gierzwaluw ook slachtoffer van. Volgens de regelgeving van het SMP komen er in de gerenoveerde huizen "standaard nestvoorzieningen" voor huismus en gierzwaluw.

Marjos Mourmans van Zwaluwen Adviesbureau in Roosendaal heeft contact opgenomen met opdrachtgevers, uitvoerders en provincie en adviseert bij de verdere projectuitvoering.

- BN De Stem 1- 6 -'19: "gierzwaluw in het gedrang?"

 

 

Uitvliegende jongen in Mijdrecht

 

13 juli 2020

Uit Mijdrecht werden op 11 juli de eerste (voor mij) uitgevlogen gierzwaluwen gemeld van de nestkastenkolonie met 21 jongen van Ad van Uchelen. Zie de webcamlijst nr. 5. Bij de nrs. 4, 18 en 19 kun je zien hoe de jongen uit de kastopening koekeloeren en afwegen om de grote sprong voorwaarts te wagen.

 

Massale gierzwaluwwegtrek in UK

 

7 juli 2010, correctie 10 juli 2020

(het ging niet om trek over Gibraltar maar in Engeland)

Op 28 juni werden bij de trektelpost Gibraltar Point aan de Engelse oostkust bijna 20.000 zuidwaarts trekkende gierzwaluwen geteld. Maar dat was nog niets. Een dag later begon de trek opnieuw, al vanaf 4 uur in de ochtend tot een uur of 10. Enorme zwermen kwamen in golven laag boven de horizon langs. Daarna namen de aantallen geleidelijk af en rond 12 uur was het zo goed als over. Teller Ben Ward maakte er een video van (de tweede in zijn bericht met een smartphone via een telescoop) en kwam op een uiteindelijk dagtotaal van 46.026 exemplaren, een nieuw record voor de UK. De trek is waarschijnlijk het gevolg van erg slecht weer in Engeland. In Engeland was de trek langs de oostkust naar het zuiden ook al opgevallen: 16.000 stuks werden er op 28 juni bij Filey ter hoogte van Leeds geteld, zie verslag en filmpje langs de kust trekkend.

Hier in Nederland zijn de daklozen en niet-broeders ook al bijna een week vertrokken en is het erg stil boven de kolonies. Alleen de broedvogels schieten zo nu en dan ongemerkt (als je er niet op let) het nest in om de jongen te voeren en er de nacht door te brengen. Maar vandaag (10-7) is de laatste regendag en ik voorspel dat de (meeste) niet-broeders maar tijdelijk weg waren. En inderdaad zag ik vanmiddag al de eerste bangers weer bezig bij  de kolonie in de Lutherse kerk in Utrecht. Het is voor velen nog te vroeg om al naar Afrika te gaan; niet broeders willen alle tijd, tot in de 2e/3e week van juli, benutten om een broedplaats te vinden.

Verslag en filmpjes op  Birdguides.com .

Onderzoek naar twee slechtweer periodes 2020 in Engeland (31 p.) en gevolgen voor broedsucces in Leeds en omgeving: Slechtweerbroedsucces . (Van 34 eieren van 13 paartjes vloog slechts 56% uit. Normaal was dat 82% over zes jaar gemiddeld).

 

 

Britse gierzwaluwdatabank

 

3 juli 2020

In het UK is een hele mooie databank voor gierzwaluwenwaarnemingen gemaakt. En er wordt driftig gebruik van gemaakt. In juni 2020 werden b.v. maar liefst ruim 1.000 bezette nesten gemeld. Zie: https://www.swiftmapper.org.uk/ . In Nederland waren dat er ruim 200, zie waarneming.nl: bezette nesten juni 2020-NL.

Kies het trechtertje voor filters en je kunt ook waarnemingen per gebied of per waarnemer bekijken en alle gegevens (of een gekozen deel) in csv downloaden. Net zoiets als waarneming.nl dus maar wel handiger om mee om te gaan met alles op een enkele pagina. Als je even een account aanmaakt (of inlogt via je Google- of facebookaccount) kun je ook NL-waarnemingen invoeren.

 

 

 

Wereld gierzwaluwdag op zondag 7 juni

 

5 juni 2020

Ook dit jaar wordt weer een wereld gierzwaluwdag georganiseerd door "Swift Lady", Martine Wouters in BelgiŽ. De activiteiten, zoals tentoonstellingen, excursies, films, etc. worden lokaal georganiseerd. Er is een facebookpagina gemaakt met tips en trucs, mede in verband met het "coronaproof" inrichten van de activiteit, zie : https://www.facebook.com/groups/worldswiftday/ .

 

Jane Goodall is beschermvrouwe van WSD en vertelt in een videoboodschap over deze buitengewone vogel die bij terugkomst uit Afrika elk voorjaar weer bewondering en veelal ongeloof oproept over de extreme leefwijze.

 

Op "World Swift Day 2020" meer info en o.a. een wereldkaart met alle ruim 60 activiteiten (dit jaar niet in Nederland).

 

Schitterende foto's van prijswinnende vogelfotograaf

 

15 mei 2020

In de categorie "documentatie van beschermingswerk" werd in Engeland

Nick Upton "Vogelfotograaf van het jaar 2020" met een serie foto's van de gierzwaluw. De foto's en een kort filmpje over techniek en werkwijze staan hier op de site van Birdpoty.  Ook in The Guardian zijn nog een aantal foto's van Nick te zien. "Een enkele foto kan het verschil maken, ook voor de gierzwaluw". Dat is nodig ook; in de UK zijn er steeds meer "lege luchten". De broedvogelstand lijkt sinds 1995 meer dan gehalveerd.

 

 

Indringer na gevecht dood in nestkast

 

12 mei 2020

In Mijdrecht zag Ad van Uchelen op de camera bij een van zijn acht bewoonde nestkasten 's avonds om 23.45 een paartje in gevecht met een indringer. Hij weet dat dat lang kan duren (er zijn gevechten van 6-8 uur bekend) en besloot de volgende morgen de afloop te bekijken. Die was niet best: het paartje zat knuffelend op de dode indringer. Nadat het paar vertrokken was voor de dagelijkse voedseltochten bleek de onverlaat niet  beschadigd. Ad vermoedt dat hij doodging door de stress en/of een hartstilstand. Zie filmpje met het paar op het dode slachtoffer. En hier  een indruk van een andere vechtpartij nadat ze vechtend uit de nestkast geraakten.

Meer over het nestkastproject Mijdrecht bij nr. 5 op de pagina met gierzwaluwwebcams.

 

 

Tachtig nestkasten voor Lauwerecht in Utrecht

 

1 mei 2020

Zie pagina Utrecht-stad

 

 

 

Eerste aankomstgolf erg vroeg in 2020

(of is deels de verklaring dat er dit jaar veel meer wordt opgelet?)

 

Update 6 juni

Op 5 april werd de eerste gierzwaluw van Nederland gezien op trektelpost Breskens, Zeeuws- Vlaanderen. Op 9 april passeerde daar de tweede en op 11 april de derde. Op 17 april waren het er 48, op 18 april 275 en op 21 april maar liefst 2.739. Daarna kleine aantallen en een tweede aankomstgolf op  5 en 6 mei met resp. 5.500 en 3.000 stuks.

 

Vanaf 16 april bleek het aantal waarnemingen op waarneming.nl (45) ook flink toe te nemen. Op 18 april waren het er al bijna 400 (ca. 120 dubbele op 18-4 in Ridderkerk niet meegeteld) en voor Koningsdag werd een nieuw dagrecord van 650 gevestigd. Dergelijke aantallen waarnemingen per dag komen normaal pas in de eerste week van mei voor.

 

Op 18 april werd de eerste bezette nestkast gemeld, zie webcams 2020 .

Zie ook  meldingen "bezet nest 2020" op waarneming.nl.

 

Op 5 mei (mooi weer, vrije dag) werd een nieuw dagrecord gevestigd van 1.008 waarnemingen, iets meer dan het vorige record van 996 op 6 mei 2017.

Het totaal aantal waarnemingen t/m 31 mei bedraagt 16.900. Dat is 1,4 maal zoveel als het hoogste aantal 'ooit' op 31 mei (sinds 2010) in 2019.

 

De sterk dalende trend van het aantal waarnemingen na 5 mei duidt er op dat de meeste mensen de kick van de eerste waarneming nu wel hebben ervaren en gemeld op waarneming.nl . Het aantal waarnemingen per dag ligt daarna globaal gelijk aan het gemiddelde over voorgaande jaren '16-'19. Tijdens het mooie pinksterweekend van 31-5/1-6 was het aantal wel weer vrij hoog met 350 op 1 juni toen na de C-stop de terrassen weer open mochten.

 

Het was een extreem vroege eerste aankomstgolf die ook uit Engeland, Duitsland en Spanje wordt gemeld. Er was iets raars aan de hand zeggen deskundigen.  In veel nestkasten werden in Nederland rond 3 mei al complete paartjes gemeld. In Mijdrecht (acht bewoonde kasten) werd al op 7 mei het eerste eitje gelegd, een week eerder dan normaal.

 

Een toegenomen aantal waarnemers, Corona maatregelen en mooi weer zal overigens ook een rol gespeeld hebben, maar in welke mate is onduidelijk. Waarneming.nl meldde dat er op 19-4 alleen al 166 nieuwe waarnemers bijkwamen en het totaal aantal waarnemingen van jan. t/m april was 20% hoger dan vorig jaar, maar het cumulatieve aantal gierzwaluwwaarnemingen t/m 15-5 is 53% hoger dan gemiddeld over 2016-2019.

 

- NL-waarnemingen gierzwaluw 2020

- Aantal gierzwaluwen per dag Breskens, april 2020 .

 

Op 9 april kwamen de eersten (ondersoort pekinensis), ook uit zuidelijk Afrika, terug in Beijing.

 

 

4 april 2020

Lekker warm, zuidelijke wind en veel mensen op het balkon, in de tuin of op de uitkijk op de trektelposten. Misschien zijn het dit weekend wel de ideale omstandigheden voor de sensatie van de waarneming van de eerste zwarte sikkeltjes tegen een strakblauwe hemel. Voor velen, die weten dat die vogels de afgelopen negen maand dag en nacht doorvliegend in zuidelijk Afrika hebben rondgetoerd, is dat een emotionele ervaring.

Het zijn nu natuurlijk wel de allereersten en je moet veel geluk hebben om er eentje te treffen. Slechts zeven maal sinds 2000 werd eind maart (23 - 31) de eerste al gezien. De gemiddelde eerste waarneming over 2000-2019 was op 3 april maar de hoofdmacht van onze broedvogels vertrekt begin april uit Congo en komt pas in de eerste week van mei hier aan.

- aankomst gierzwaluw NL vervroegt niet of nauwelijks

 

 

Trekroute met data van NL-gierzwaluw. (Klik voor vergroting)

Bron © Raymond Klaassen, Rijksuniversiteit Groningen.

Alles over trekroutes

 

 

 

 

 

Hitteslachtoffers in nestkasten Oisterwijk

 

8 maart

De kolonie met 16 nestkasten achter galmgaten aan de noordwestzijde van de Joanneskerk in Oisterwijk (1e broedgeval in 2005) wordt streng bewaakt met 16 camera's. De opnames worden bewaard en vrijwilligers van de gierzwaluwwerkgroep IVN-Oisterwijk en Vogelwerkgroep Midden-Brabant maken jaarlijks een gedetailleerd verslag van de gebeurtenissen. Evenals in 2018 waren alle 16 kasten bezet met nu ook 16 broedgevallen (15 in 2018) maar daar slaagden er maar 10 van. Rond 24 juni was het "niet om aan te zien".

Maar liefst 16 jonge vogels zag men wegkwijnen tijdens de hittegolf.

Vier vervolglegsels mislukten ook.

Van 53 gelegde eitjes en 42 uitgekomen jongen resulteerden slechts 29 uitgevlogen jongen (69%). Het verlies was groter dan in 2013 toen er naast hittegolven ook nog ellende was door een extreem koude meimaand. Toen waren er 13 eitjes, 11 uitgekomen jongen en 9 uitvliegers( 82%).  Sinds 2005 zijn er nu totaal 251 jongen uitgevlogen van 107 geslaagde broedgevallen, dus 2,3 per geslaagd broedgeval (en 2,1 over alle 121 broedgevallen).

 

Aan de zuidwestzijde hangen sinds 2015 acht nestkasten maar die worden niet door camera's bewaakt. In 2017 werd er voor het eerste met succes gebroed en in 2019 waren er broedgevallen in zes kasten waar 16 eitjes werden gelegd. Er kwamen 13 jongen uit die allen uitvlogen. Hier dus geen opmerkelijke sterfte.

 

- Details in jaarverslag Oisterwijk - 2019

- Jaarverslag Oisterwijk - 2018

- Meer over hittegolven en opvang 2019

- Hitterampjaar 2013

- Website   Gierzwaluwwerkgroep IVN - Oisterwijk

 

 

Eerste webcampaartje eindelijk compleet

 

23 februari

In Givatayim, IsraŽl , biedt Amnonn Hahn al vele jaren onderdak aan gierzwaluwen. De middelste van drie nestkasten, 19M is al sinds 2008 bezet. Dit jaar arriveerde de eerste vogel al op 3 februari. Maar die moest maar liefst drie weken, tot vandaag, wachten op de partner. Vaak gaat de eerst aankomende na een weekje wel op zoek naar een nieuw maatje. Misschien heeft hij/zij het wel geprobeerd maar is het niet gelukt, of is dit een nieuwe ? Ze zitten nu te knuffelen voor de webcam: Givatayim, IsraŽl .

Op 28 februari raakte de linker kast 19L, bezet. Bekijk filmpje van de bezetting met gecombineerde beelden van drie camera's.

Live beelden, ook van 26+ andere webcams gierzwaluw, nr. 22 op de webcampagina.

 

 

Gierzwaluw razend populair in UK

 

22 februari 2020

De gierzwaluw is bovenmatig populair in de UK, gezien de kaart met maar liefst 90 lokale groepen die werken aan aandacht en bescherming. Hier staan ze op Google Maps met info over de activiteiten.

 

Er is ook een hele mooie databank voor gierzwaluwenwaarnemingen gemaakt. In juni 2020 werden b.v. maar liefst ruim 1.000 bezette nesten gemeld. Zie: https://www.swiftmapper.org.uk/ .
Kies het trechtertje voor filters en je kunt ook waarnemingen per gebied of per waarnemer bekijken en alle gegevens (of een gekozen deel) in csv downloaden. Als je even een account aanmaakt (of inlogt via je Google- of facebookaccount) kun je ook NL-waarnemingen invoeren.

 

Ondanks al die aandacht lijkt de vogel er niet best voor te staan. Uit tellingen van rondvliegende vogels zou een afname blijken van rond de 60% sinds 1995.

 

 

Zesde gierzwaluwconferentie in Spanje

In verband met de coronacrisis is de conferentie verplaatst naar 2022 ??, zie http://www.swiftsegovia2020.com/ .

 

De conferentie zou worden gehouden van 20 t/m 22 mei 2020 in Segovia, midden-Spanje. Het is de twee-jaarlijkse en inmiddels zesde wereldconferentie gierzwaluw.

Segovia is een schitterend Middeleeuws stadje met o.a. vele tientallen paartjes gierzwaluw in het Romeinse aquaduct. Zie filmpje van 7 minuten: Youtube over gierzwaluwen in Segovia.

Conferentiewebsite: Swifts Segovia 2020

 

1e in Berlijn, 2010

- Verslag (E.) door U. Tigges

- Verslag door Evert Pellenkoft, GBN-bulletin 2010-1 p.4-6

 

2e in Berlijn, 2012

- Verslag in GBN-bulletin 2012-1 p. 4-6

 

3e in Cambridge, 2014

- Samenvattingen van de lezingen op Google Docs.

- Filmpje (E) van 5 min. met deelnemers aan het woord:  interviews 

 

4e in Polen, 2016

- Verslag van NL-bezoeker Jochem Kuhnen met veel foto's

- Samenvattingen (E) van de papers door Ulrich Tigges en Marko Tucakov

 

5e in IsraŽl, 2018

- Verslag GBN-bulletin 2018-1 p.11 

- Weblinks naar papers / powerpoints

Filmpjes om de winter door te komen

 

Broedseizoen in 7 minuten

In de nestkastenkolonie van Ad van Uchelen in Mijdrecht is met een prima camera het broedseizoen in zeven minuten schitterend samengevat. Van eerste aankomst in de kast, het leggen van het eerste ei, het voeren van de drie jongen en inclusief het verjagen van een indringer. Twee maand in zeven minuten, Mijdrecht.

 

30.000 schoorsteengierzwaluwen

In Portland, Oregon, VS komen in de schemering de schoorsteengierzwaluwen (Vaux's swift) als spreeuwenzwermen aangevlogen voor overnachting in de schoorsteen van een basisschool.

 

Gierzwaluwen van Beijing

De ondersoort Apus pekinensis van onze apus broedt al meer dan 600 jaar in de stad maar er zijn er nog maar 3.000 van de 50.000 over. Prachtige beelden over voorkomen, migratie en bescherming. 7 minuten, zet hem op volledig scherm ! Beijing Swifts .

 

Filmpjes uit kunstnesten

Andere filmpjes

 

Jaap Langenbach

jaaplangenbach@ziggo

Willemstraat 38

3511 RK Utrecht

06 -3849 7474

https://twitter.com/ApusNL

 

  Begin pagina