|
Gierzwaluwnieuws 2026
Lazarus Röting 1549-1614
Meer op deze site
Andere sites over gierzwaluwen
Vroege intochtstart zoals in 2020
Update 25-4-2026
De eerste melding van een gierzwaluw dit jaar op het platform
waarneming.nl dateert van 4 of 5 april.
Ik probeer daar al jaren een beeld te krijgen van het verloop van de intocht met
het aantal waarnemingen (niet het aantal vogels!) per dag. Zoals elk jaar zijn de aantallen
begin april nog een tijdje erg laag
maar dit jaar trok het vrij snel aan met een verloop vergelijkbaar met het ook
vroege jaar 2020.
Sterk variërend intochtverloop per jaar
Dit jaar verlopen de aantallen momenteel zelfs nog sterker oplopend dan in het
ook vroege startjaar 2020. Bedenk daarbij dat er bij
mooi weer, zoals dit jaar, meer waarnemers op pad zijn en er dus meer en eerder
gemeld wordt.
Het verloop van de intocht hangt uiteraard ook af van de omstandigheden op de
trekroute. Het aantal waarnemers neemt nog toe en vergroot dus de kans op
vroegere en meer meldingen.
Het gemiddeld aantal vogels per waarneming is in de eerste twee weken van april
steeds nagenoeg gelijk maar zou daarna jaarlijks ook kunnen variëren, wat ook
weer een wat ander beeld zou kunnen opleveren. Van '20 t/m '25 varieerde in
april het gemiddeld aantal vogels per waarneming tussen 4,6 en 7,0 met een
gemiddelde van 5,5.
Zie
aantal waarnemingen en aantal vogels per maand/jaar.
In de Coronajaren '20 en '21 waren er opvallend veel mensen in de natuur en dus
waarschijnlijk ook meer gierzwaluwwaarnemingen. Toch bleef het aantal
waarnemingen in 2021 tot de 22e erg laag maar trok daarna snel aan.
Al met al dus vele variabelen die erg lastig op hun invloed zijn te analyseren.
Maar ik denk dat de temperatuur, wind (richting en kracht) en regen (hier en op
de trekroute) de belangrijkste zijn. Hoe beter (trek)weer hoe meer trek en hoe
meer waarnemers en dus hoe meer waarnemingen. We kunnen dus misschien toch wel
stellen dat ze er dit jaar echt met velen vrij vroeg zijn. Het valt diverse
waarnemers ook op. Dat wordt verder ook gesuggereerd door de flink hogere
aantallen meldingen in 2026 (en 2020) t.o.v. het gemiddelde over 2019-2025 van
de Live Atlas van Sovon.
Maar de hoofdmacht moet eind april/begin mei nog komen en dat kan ook vroeger of
later.
Trektelposten
Op de trektelpost Failaise de Leucate,
aantal per soort per dag, aan de oostkant van de Pyreneeën werd op
22 maart de eerste passerende gierzwaluw gezien. Daarna tot eind maart bijna
elke dag 1-3 stuks, oplopend naar 20 op 2 april, 562 op 4 april en een voorlopi
hoogtepunt van 6.351 op 19 april. Ze kunnen
een paar dagen later hier
zijn. Dat bleek wel op
trektelpost
Breskens met een piek van 6.050 op 22 april en 3.120 op 23-4. Daar kwamen de allereersten op
3 april binnen.
Op de kaart met waarnemingen
Zie
waarnemingen op kaart observation.org.
Steeds vroeger?
De vroegste waarneming (op waarneming.nl) in Nederland ooit was in 2010 op 21 maart
en de op een na vroegste vorig jaar op 25 maart. De vroegste waarneming op een
NL-trektelpost was op 2 april, in 2004 en in 2012. Daarbij is geen vervroegingstrend te zien.
Dit jaar werden op 7 april de eerste passage s langs een trektelpost gemeld bij Katwijk en Breskens.
Nestbezettingen worden weinig gemeld en gemiddeld sinds 2010 pas op 22 april
de eerste. Meestal door mensen met nestkasten aan huis die dagelijks
controleren, vaak met een camera erbij. Of door mensen die een kolonie goed
kennen en echt zoeken naar de eerste invliegers. De vroegste melding 'ooit' was op 18 april, dit jaar uit Harderwijk, met
camera in nestkast gezien (melding op
Google Gierzwaluwforum).
Marco Verschoor zoekt ook en meldde dit jaar op 19-4 uit Monster het
eerste bezette nest op waarneming.nl. Op 20-4 op de voet gevolgd door Harm
Peeters in Arcen met de eerste drie bezettingen van zijn 25+ bezette nestkasten
aan huis. Op 24-4 waren er al 10 bezet en schreef Harm bij zijn melding
"nooit eerder zoveel zo vroeg bezet", zie
bezetmelding Arcen, Li.
Vorig jaar werd het eerste
bezette nest op 20-4 gemeld door Henk Schreuders in
Hattem. Die kent daar
heel veel nesten en zoekt echt goed !
De eerste waarnemingen van 2026, 315 t/m 15 april, staan
hier.
Het lijkt niet waarschijnlijk dat de gierzwaluw gemiddeld eerder dan vroeger arriveert. Dat
blijkt zeer waarschijnlijk uit de vrij precies waargenomen datum van de eerste eileg
die al sinds 1996 door Sovon wordt berekend. Maar ook daar zitten wat
haken en ogen aan, zie
datum 1e
eileg. Eigenlijk kunnen alleen met camera bewaakte nesten
goede data leveren maar Sovon gebruikt ook data van visuele waarneming
door kasten te openen. Heb je ook een bezet nest of nestkast met camera,
meld je hier aan voor deelname en betere statistiek.
https://www.sovon.nl/tellen/telprojecten/nestkaarten
.
- Meer over aankomst- en
vertrekpatronen 2014-2026.
Op 7 maart kwam bij Falaise de eerste alpengierzwaluw langs. Eind maart
waren het er tientallen per dag en 2.018 op 4 april. Op 18
maart kwam de eerste terug op het nest in het Zuidduitse Tuttlingen, zie
webcam
Alpengierzwaluw, Tuttlingen.
Gierzwaluwlied
Voor wie nog wacht op de eerste van het jaar is er deze passage in dit
gierzwaluwlied:
"het dak is stil, de lucht onbewogen
de wachter wacht, het geschenk niet gegeven"
"Spin
world spin, swifts are here again"
, Rachel Newton.
(Youtube)
De volledige tekst staat hier.
Vroegste koolmeesei ooit
Op 21 maart werd het vroegste eerste ei van de laatste 70 jaar
van een koolmees gelegd. De leg is in 70 jaar drie weken vervroegd.
Illegale jacht levert 2.000 kg gierzwaluw
23 april 2026
In Vietnam worden lokale overheden opgeroepen de illegale jacht met netten en
lijm op gierzwaluwen een halt toe te roepen. In het bericht wordt gemeld dat in
2025 de 925 "gierzwaluwboerderijen" 2.000 kg (50.000 gierzwaluwen van 40 gram ?)
voor de restaurants hebben opgeleverd. Is de jacht met netten en lijm
een"gierzwaluwboerderij"?
Bericht op Vietnam.vn/nl
Venray start onderzoek voor SMP
25 april 2026
Ecologen van adviesbureau Nationaal Soorten Management zijn in april in opdracht
van de gemeente Venray begonnen met het onderzoek naar voorkomen van gierzwaluw,
huismus en vleermuizen in de hele gemeente. Dat is nodig voor de opstelling van
een Soortenmanagementplan (SMP) waarmee men sneller en goedkoper hoopt te
kunnen renoveren, slopen en verduurzamen, zonder de regelgeving in de
Omgevingswet voor deze beschermde gebouwbewonende soorten te overtreden.
Particulieren gaan nogal eens aan het werk zonder het (dure en tijdrovende)
noodzakelijke onderzoek te doen. Dat wordt dus nu vooraf door de gemeente
gedaan. In het SMP komt o.a. te staan wat men standaard moet doen (ook als de
soorten niet aanwezig zijn), zoals werken buiten het broedseizoen en het installeren van nestkasten. Zie
bericht van de
gemeente Venray.
Daar staat ook hoe je isolatiesubsidie kunt vangen en
op deze gemeentepagina
staat wat je bij verbouwen en verduurzamen moet doen zolang het SMP
nog niet van kracht is (in de loop van 2027?).
- Info over
drie gerealiseerde nestkastprojecten gierzwaluw in de gemeente.
"Binnenkort ook in uw gemeente"
In de gemeente Oosterhout start bureau Pius Floris in april
eenzelfde onderzoek voor de opstelling van een SMP, zie bericht
BN De Stem 20-4-'26.
I n april is ecoloog KP Adviseurs gestart met het onderzoek voor de opstelling van een
SMP voor de
gemeente Zoeterwoude. Men hoopt er eind 2027 mee klaar te zijn.
Hier meer.
In april zijn ecologen gestart met het onderzoek
in de gemeente Het Hogeland (Pieterburen, Kloosterburen e.o.).
Zie bericht
RTV Noord-24-4-'26.
In 2026 gaat Bureau Vonk voor het tweede jaar op zoek naar nesten in zes
Westfriese gemeenten, te weten Enkhuizen, Drechterland, Hoorn, Medemblik,
Opmeer en Stede Broec zie
bericht 7-4-'26.
Verder wordt er dit jaar o.a. nog gestart in Halderberge, Heemstede, Kaag en Braassem
en Zoeterwoude.
In 2025 werd er o.a. gestart met het onderzoek in de
gemeenten Alkmaar, Appelscha, Baarn, Bodegraven, Harderwijk, Helmond,
Hengelo (Ov.), Huizen, Lanfdgraaf, Maastricht, Rijswijk, Roermond,
Sittard-Geleen en Wassenaar.
Bij bureau Blom ecologie vond ik een overzicht
van de stand van zaken van gemeentelijke SMP's. Op de kaart zie je makkelijk waar ze al van
kracht zijn, waar ze 'in aanbouw' zijn en waar nog niet. Klik op de
gemeente voor meer informatie.
SMP's overvleugelen zo langzamerhand de Omgevingswet naar belang voor de
bescherming van gierzwaluwnesten en de compensatie bij verlies door sloop,
renovatie en verduurzaming. Rond de helft ? van de gemeenten heeft al een
SMP of is bezig met de opstelling ervan. Over een jaar of vier-vijf moet
elke gemeente er een hebben.
Kijk op mijn kaart van
NL met 1.001 nestkastprojecten voor de gierzwaluw of er bij jou in de
buurt al wat hangt.
Webcam Beleef de lente online
20 april 2026
Gisteren ging er weer een webcam bij Beleef de lente online bij een
gierzwaluwnest. In 2023 was dat bij kasteel Waardenburg voor het laatst. Ook nu
verzorgt Jochem Kühnen weer de uitleg bij het gebeuren. De camkast onder de
dakgoot is een van de 27 aan zijn huis in Beek-Ubbergen (bij Nijmegen). In die
kast wordt sinds 2011 elk jaar gebroed. In een andere kast arriveerde op 20-4 de
eerste broedvogel van de kolonie. Hij verwacht dit jaar 15 paartjes. Alles weer goed verzorgd met
achtergrondinfo, blog van Jochem, chat en apart beeld van vlieggat van buiten
gezien en van het nest.
Zie nr. 1 in mijn tabel
met 35+ webcams gierzwaluw.
1.000 kunstnestprojecten op de kaart
15 april 2026
Vandaag heb ik op de kaart met kunstnestprojecten het 1.000e project toegevoegd
met nu totaal 55.879 kunstnesten voor de gierzwaluw. Van 24.994 kasten is wat
over de bezetting bekend (gemiddeld ca. 12%).
Het was de laatste toevoeging. Vanaf nu alleen nog updates met b.v. informatie
over de bezetting als die beschikbaar komt.
Alle projecten zijn te vinden op
Google-Maps met een link naar de projectbespreking. Die besprekingen (en ook
de kaart) staan allemaal op
een erg lange pagina met projectgegevens.
De projecten zijn
verdeeld over 435 steden/plaatsen in Nederland, dus grote kans dat er eentje in
jouw buurt is te vinden. Kijk eens rond, klik de gierzwaluw en als je
meer over het project weet hoor ik het graag op
jaaplangenbach@ziggo.nl of
06 -3849 7474.
Nesten zoeken in gemeente Westland
8 april 2026 De meeste gemeenten laten het onderzoek naar gierzwaluwnesten doen door een ecologisch adviseur in het kader van een op te stellen Soortenmanagementplan maar in de gemeente Westland wordt het gedaan door vrijwilligers van een initiatief van KNNV-Westland. Dit jaar worden al voor de 5e keer alle 11 dorpen van de gemeente onderzocht. Op 19 april van 15.00 - 16.30 is er een ZOOM-bijeenkomst waar de tellers informatie over de werkwijze krijgen. Meldt je voor deelname per e-mail even aan bij natuurlijkwestland@knnv.nl voor een toegangscode. Zie bericht westlanders.nu 7 april '25. In 2024 werden de meeste nesten, 468, gevonden, waarvan 68 in nestkasten. Samenvatting van de resultaten 2021-2025.
Nieuwe 'Natuurstandaard' of een uitgebreid SMP in Leiden?
16-3-2026 Leiden gaat een 'Stadsbrede Natuurstandaard' invoeren voor natuurinclusieve nieuwbouw en verduurzaming. Ontwikkelaars krijgen bij de bouwvergunning een set van eisen mee voor de verbetering van de biodiversiteit, zoals het aanleggen van groenstructuren, soortenbiotopen en nestgelegenheden. Voor elk van de zeven stadsnatuurtypen gaan regels en eisen gelden voor 14 'gidssoorten' (maatgevend voor kwaliteit van de biodiversiteit) waarmee punten verdiend moeten worden. Het systeem is ook bedoeld om de bouw te versnellen, bouwers en isoleerders planningzekerheid te geven en minder last te laten hebben van aanvragen voor natuurvergunningen. De hele stad wordt sinds 2024 onderzocht op aanwezigheid van o.a. huismussen, vleermuizen en gierzwaluwen zodat de (ver)bouwer dat niet meer hoeft te doen. In een gesprek met de wethouder op Sleutelstad lijkt het alsof het gaat om een "gewoon' Soortenmanagementplan (SMP) waarbij wel wat meer soorten en aspecten dan gebruikelijk betrokken worden, maar de gemeente noemt het een 'unieke stadsbrede Natuurstandaard' waarmee Leiden 'koploper" zou zijn. De standaard is tot stand gekomen in samenwerking met bouwers, gemeenten en provincie en wordt breed gedragen volgens de wethouder. Zie bericht Sleutelstad.nl 10-3-2026. En ook op Centraalplus.nl 10-3-2026.
Op de website van de gemeente is niets over de Natuurstandaard te vinden maar op de pagina Bouwen en Wonen blijkt dat het toch om een (kennelijk nogal uitgebreid) Soortenmanagementplan gaat, dat in aanbouw is. Bouwers en isoleerders wordt voorlopig nog gewezen op de Omgevingswet en de noodzakelijke vergunning Flora en Fauna activiteit als er b.v. gierzwaluwen aanwezig blijken te zijn. Wie de daarbij horende onderzoekskosten (ca. 8.000,- Euro volgens de gemeente) niet wil of kan maken wordt geadviseerd te wachten op het SMP. Voor de eerste zeven wijken komt dat in de tweede helft van 2027 gereed. Bekijk hier acht kunstnestprojecten gierzwaluw in Leiden.
Nesten in muurschildering van toneeltoren Tiel?
9 maart 2026 In de hoge zuidzuidwestelijke zijde van de toneeltoren van cultureel centrum Agnietenhof, Sint Agnietenstraat 4 in Tiel, zitten mogelijk 46 'onzichtbare' potentiële nestruimtes voor gierzwaluwen. Maar ik heb ze dus wel gevonden op G-streetview juni '22. Ze zitten er waarschijnlijk al sinds de bouw in 1966. Het zijn ventilatiegaten die voor de gierzwaluwen bruikbaar zijn.
Dit naar aanleiding van een bericht dat er in maart 2026 wordt begonnen met het aanbrengen van een grote muurschildering op deze zijde. Men hoopt half april klaar te zijn maar er moet met het werk worden gestopt als ze "onverhoopt eerder terug komen en ze in de gevel gaan broeden". De gemeentelijke projectleider kon me nog wat aanvullende informatie op het krantenbericht verschaffen. In 2023 bleek uit waarneming van derden dat er minstens twee gaten bezet zijn (invliegende gierzwaluwen gezien). Het is niet bekend of die op het vlak van de muurschildering zitten. Als dat zo is ben ik erg benieuwd of ze die openingen weer zullen weten te vinden. Het lijkt op de foto dat slechts 8 van de 46 openingen buiten de schildering blijven. In de westelijke kant van de toren zijn bij de verhoging in 2000 een onbekend aantal neststenen ingemetseld. Daar werden door dezelfde waarnemer in 2023 een tiental "aantikkende" gierzwaluwen gezien. Er wordt gewerkt volgens een ecologisch werkprotocol met wekelijkse ecologenbegeleiding maar er werd geen ontheffing Wet natuurbescherming verleend. Volgens de projectleiding was die niet nodig omdat er buiten het broedseizoen wordt gewerkt. Jammer dat er geen 'nader onderzoek' volgens de gangbare voorschriften is gedaan. Het effect van de schildering is zo niet goed te bepalen. Zie bericht bij gemeente Tiel. Op een webcam is de vordering van het werk te zien.
Gierzwaluwdagen werkgroep KNNV
27-2-2026 Van de werkgroep gierzwaluwen KNNV kregen eerder aangemelde belangstellenden gisteren een aankondiging van twee lezingendagen. Op 3 maart zijn er twee in Wageningen over temperatuurmetingen in gierzwaluwnesten (Rick Wortelboer van de werkgroep en Gerrit Assink van adviesbureau Sweco). P.S. alle info over (slachtoffers van) hittestress die ik in de loop der jaren verzamelde is nu samengebracht op een aparte pagina over hittestress.
Op 27 juni wordt in Almelo in de traditie van GBN weer een landelijke dag gehouden met lezingen en een bezoek aan een renovatiekolonie in de buurt. Er wordt verder overwogen om de 9e internationale gierzwaluwconferentie in 2028 in Nederland te organiseren. O p de website van KNNV, werkgroep gierzwaluwen en in de nieuwsbrief van KNNV van 27 februari, met 17 onderwerpen, staat niets over deze dagen. Het e-mail bericht met de details over de lezingendagen werd wel geplaatst op het NL-gierzwaluwforum.
GBN werd vorig jaar april wegens gebrek aan (actieve) belangstelling opgeheven (zie GBN opgeheven). Tot nu toe lijken de activiteiten van de werkgroep veel op die van GBN: interessante weetjes en gierzwaluwervaringen voor mensen maar ik zie niet wat de gierzwaluw hieraan heeft. Dat het in kasten op andere dan noord- en oostlocaties veel te heet wordt is al jaren bekend. Er zou nu wat gedaan moeten worden om te voorkomen dat ze fout worden geplaatst want dat komt nog steeds voor. En aandacht voor zonnige daken die geschikt worden gehouden voor dakbroeders, zie artikel: dakbroeders op zonzijden.
Vogelopvang Utrecht, die de afgelopen zomer tijdens de hittegolf ruim 60 hitteslachtoffers opving (zie 100-en slachtoffers in hittegolf ) kwam al in actie en deed in de Utrechtse Internetcourant een oproep om kasten op te zonnige gevels af te sluiten en / of te verplaatsen, zie bericht DUIC, 18-3-'26.
GBN heeft vele jaren goed werk gedaan om de gierzwaluw te helpen met meer kunstnesten, maar daar zorgen dankzij heel veel regelgeving heel veel ecologen en ambtenaren nu voor. Ze zijn niet aan te slepen en het land hangt vol met kasten (zie 275.000 ? kasten in NL ). De aandacht zou nu b.v. moeten gaan naar efficiënter en effectiever werken door betere (en minder?!) regelgeving, aanvechten van omgevingsvergunningen die niet deugen, projectmonitoring en evaluatie en nadenken over betere strategieën. Wat mij betreft is het Kennisdocument Gierzwaluw van juli 2023 al weer aan een flinke update toe. Ik hoop dat mensen die er ook zo naar kijken zich zullen melden bij KNNV en/of op de landelijke dag. Misschien kunnen ze zich organiseren in een aparte werkgroep, met aandacht en actie voor beschermingspraktijk en wet- en regelgeving. P.S. Ik ben zelf ook van de vergrijzing en overigens ook niet geschikt om zo' n werkgroep op te starten of te begeleiden.
Lezingen in Amersfoort
17 - 2 - 2026 Op dinsdag 3 maart 2025 worden er in Het Groene Huis in Amersfoort lezingen gehouden over het soortenmanagementplan (SMP) van de gemeente Amersfoort en over de gerealiseerde kunstnestprojecten voor gierzwaluwen. Kim Olaya-Bosch van ecologisch bureau Pius Florus, dat het onderzoek voor het SMP deed, zal daarover vertellen. Hans van Paddenburgh van de lokale gierzwaluwwerkgroep vertelt over de leefwijze van de gierzwaluw en bezettingen van kunstnestprojecten. Het Groene Huys, Schothorsterlaan 21, aanvang 20.00 u. Zaal open 19.30. Aanmelden is niet nodig. Zie Aankondiging Groene Huis. PS. Ik was erbij (zeer volle zaal!) en heb wat opgedane informatie verwerkt in het artikel over SMP Amersfoort en 33 projecten met 2.824 kasten.
Lezingen in Mierlo
17 - 2 - 2026
Op donderdag 19 maart 2025 geven IVN-Mierlo en Blom
ecologie een lezing over de gierzwaluw en de gerealiseerde
kunstnestprojecten in de gemeente. IVN vertelt over de vogel en Blom over
de benutting van de kasten. Blom deed bij een project in Mierlo ook
onderzoek naar hittestress voor gierzwaluwen achter pannendaken, zie
hittestress op
zonzijden. Natuurcentrum 't Klokhuis, Goorsedijk 1, aanvang 19.30.
Toegang gratis.
Gierzwaluwperikelen
10-2-2026
Op de website KAN (klimaatdaptieve en natuurinclusieve
bouwers en overheid) mocht ik wat vertellen over
gierzwaluwperikelen. Over b.v. de nog steeds 800 lege kasten in
Utrecht Leidsche
Rijn en de vraag of het elders niet goedkoper en even effectief kan. Jip
Louwe Kooijmans van Vogelbescherming zegt dat we geduld moeten hebben.
-
"Met de gierzwaluw moeten we geduld hebben".
De eersten terug in Israël
2-2-2026
Wie niet kan wachten op het beeld van een gierzwaluw op het
nest kan sinds 2 februari terecht op de webcam van Amnonn Hahn in
Givatayim, Israël. Vandaag kwam daar de eerste vogel uit zuidelijke Afrika
terug op het nest. Vorig jaar was dat op 30 januari. Dat is de
gebruikelijke tijd voor die regio. Op 22 februari kwam de (vertraagde)
partner aan: together again".
-
Filmpje van invliegen (rechter kast in bovenrand) en aankomst op nest
- eerste waarnemingen Europa en wijde omgeving 2026.
-
40 andere gierzwaluw webcams
-
Onderzoek naar
winterverblijf van drie Israëlische gierzwaluwsoorten.
8e gierzwaluwconferentie in Ierland
1 - 2 - 2026
De 8e internationale gierzwaluwconferentie wordt van 27 t/m 29 mei '26 gehouden op de
ATU-Mayo
Campus in Castlebar, noordwest Ierland. Op 30 mei is er een
excursie. De inschrijving voor deelname is geopend: € 145,- tot 31-12, daarna €
200,-. Alle informatie staat op
Er loopt aan dit instituut al enige jaren een studieproject gierzwaluwen o.l.v. Linda Huxley
met 12 camera bewaakte kasten, zie
gierzwaluwproject ATU-Mayo.
Neststenen verplicht in Schotland
30 - 1- 2026
Op 27 januari werd in het Schotse parlement (het Holyrood) een amendement voor de Omgevingswet aangenomen met de verplichting voor het
inbouwen van neststenen voor gierzwaluwen in alle nieuwbouw.
Zie een post op Blue Sky van Hannah Bourne-Taylor, schrijver en al vier jaar
activist voor de verplichting, dansend met een met gierzwaluwen besprenkelde
Schotse vlag:
Hannah Bourne-Taylor in "tears of joy".
De stenen moeten aangebracht worden waar het "technisch mogelijk, praktisch en
effectief" is tenzij er "dwingende technische redenen zijn die toepassing
onmogelijk of ineffectief maken". Op het
zwaluwenforum wordt geschat dat na het ontwerpen en testen van een
technische standaard als bouwvoorschrift (12 maand) de regeling over anderhalf
jaar van kracht kan zijn. Zie ook artikel in
The Guardian 28-1-'26.
Of het tot massale toepassing komt is nog lang niet zeker. Als de voorschriften
even vaag worden als in het nu aangenomen amendement zal er in feite nog steeds
geen sprake zijn van een verplichting; er is gemakkelijk een smoes te bedenken.
De universiteit van Sheffield ontdekte dat 75% van de nestkasten die door
gemeenten bij bouwvergunningen werden voorgeschreven toch niet geplaatst werden
in nieuwe huizen.
In het VK worden al wel vele jaren onwijs veel nestkasten geplaatst, vooral door lokale liefhebbers
(particulieren maar ook gemeenten en bouwers). Er zijn meer dan 100
lokale werkgroepen actief en een enkele bejaarde maakte er alleen al meer dan
30.000.
In het grafiekje de toename van het aantal bezette kasten in
Graafschap Suffolk (Ipswich e.o.) met 700.000 inwoners. Daar hangen totaal 4.000
kasten. In 2025 waren er 508 bezet. Zie op BlueSky, Save Our Suffolk Swifts:
https://bsky.app/profile/sosswifts.bsky.social
Toch gaat de "de stand" in het VK nog steeds even hard, zo niet nog
harder achteruit dan elders, nu nog maar 40% ! t.o.v. 1995. Deugt de telmethode
niet (vliegende vogels , geen nesten), zou er zonder die nestkasten nog sterker
teruggang zijn geweest, zijn er andere oorzaken (dan nestplaatsgebrek) van de achteruitgang zoals insectenvergifiting,
koude, natte zomers met veel regen en problemen in het winterverblijf? In een
onderzoek van 2022 werd wel een statistisch verband gevonden met natte zomers
(geeft lager broedsucces), maar het zijn niet de enige vragen die er nog bestaan
over de gierzwaluw.
Net als in Schotland werden in Engeland
en Wales petities voor de regeling massaal ondertekend
(>100K in Engeland) maar daar niet gehonoreerd. In Gibraltar worden al 10-tallen jaren
neststenen aangebracht en daar zou de populatie na forse achteruitgang nu weer
toenemen (zie art. Guardian).
Standaard verplichting in Nederland beter dan Omgevingswet?
In Nederland lag een verplichting voor nestkasten bij nieuwbouw en renovatie kant
en klaar gemaakt door Rutte IV maar werd door BBBeroerd ingetrokken. De vraag is of we daar rouwig om
moeten zijn. Dankzij de regelgeving in de Omgevingswet (verplicht onderzoek naar
aanwezigheid en compensatie bij nestverlies), in Soortenmanagementplannen en
Gedragscodes (standaard en vaak ook nog maatwerk voorzieningen in nieuwbouw en bij renovatie) en ook steeds meer door
vrijwillig geplaatste kasten (gemeenten, provincies en bouwers verzinnen
"ecologische plussen", lees: "meer kasten", provincie
Gelderland hanteert niet 1:3 maar 1:5 compensatie) hangt Nederland al behoorlijk vol. Veel
kasten als resultaat maar al die regelgeving is behoorlijk kostbaar (bureaucratie en de ecologen zijn
niet aan te slepen). Een standaard verplichting voor nieuwbouw en bij renovatie voor alle bouwwerken
kan volgens mij simpeler, veel goedkoper en minstens even effectief zijn.
- - - - - - -
Jaap Langenbach
06 -3849 7474.
Willemstraat 38, 3511 RK, Utrecht
- - - - - - - - - - - - - - - - |
En
bij goed trekweer komen er meer vogels langs, dus die twee aspecten versterken
elkaar. Met een mooi, lang vrij weekend voor de deur zal het lijntje nog flink
verder stijgen.
op observation.org van 19 april is te zien dat de gierzwaluw in Nederland
en België erg goed in de gaten wordt gehouden. (hokken van 25 km2 waar
waarnemingen zijn gedaan). In het VK wordt
erg veel ingevoerd (116.000!) op 
